Kỹ thuật chăm sóc hồ tiêu kinh doanh là giai đoạn ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất như tạo mầm hoa, nuôi trái non, giữ gié, thúc lớn trái và phòng sâu bệnh. Với vườn tiêu đã bước vào thời kỳ kinh doanh, bà con không chỉ chăm để cây xanh tốt, mà quan trọng hơn là làm sao để cây ra hoa đều, gié khỏe, ít rụng trái và hạt chắc vào cuối vụ.
Ở giai đoạn này, nếu bón phân không đúng lúc hoặc chăm sóc không theo từng đợt, cây tiêu rất dễ ra hoa không tập trung, gié yếu, rụng trái non hoặc bị răng cưa. Vì vậy, chăm sóc tiêu kinh doanh cần có quy trình rõ ràng, từ sau thu hoạch đến trước ra hoa, sau đậu trái và giai đoạn thúc lớn trái.
Vì sao cần chăm sóc hồ tiêu kinh doanh theo từng đợt?
Cây hồ tiêu trong giai đoạn kinh doanh có nhu cầu dinh dưỡng thay đổi theo từng thời điểm. Lúc cây vừa thu hoạch xong, mục tiêu chính là phục hồi sức cây và bộ rễ. Khi chuẩn bị ra hoa, cây cần được hỗ trợ tạo mầm hoa khỏe. Sau đậu trái, cây cần dinh dưỡng để nuôi trái non, giảm rụng gié. Đến cuối mùa mưa, cây cần được thúc lớn trái để hạt chắc và đạt năng suất tốt hơn.
Bà con không nên bón một công thức cố định quanh năm. Thay vào đó, bón phân cho hồ tiêu kinh doanh nên chia thành các đợt:
- Đợt 1: sau thu hoạch, phục hồi cây.
- Đợt 2: trước khi ra hoa, tạo mầm hoa.
- Đợt 3: sau khi đậu trái, nuôi trái non.
- Đợt 4: thúc lớn trái, giúp trái lớn và chắc hạt.
Phục hồi tiêu sau thu hoạch để chuẩn bị vụ mới
Sau mỗi vụ thu hoạch, cây tiêu thường mất sức vì đã nuôi trái trong thời gian dài. Nếu không phục hồi kịp, cây có thể ra hoa yếu, gié không đều và khó nuôi trái ổn định trong vụ sau.
Các việc bà con cần làm sau thu hoạch gồm:
- Cắt tỉa dây ác mọc sát đất.
- Cắt bỏ cành sâu bệnh.
- Loại bỏ cành vô hiệu không cho quả.
- Thu gom tàn dư thực vật đem tiêu hủy.
- Xới nhẹ lớp đất mặt để phá váng.
- Phun rửa vườn sau khi tỉa cành.
Sau khi tỉa cành, bà con có thể dùng BACTE Thán thư – Nấm hồng để phun rửa vườn, giúp loại bỏ nấm bệnh và rệp sáp trên thân lá. Việc này giúp vườn thông thoáng hơn, giảm nguồn bệnh tồn dư và tạo điều kiện để cây phục hồi tốt.
Bón phân phục hồi cho hồ tiêu sau thu hoạch
Ở đợt phục hồi sau thu hoạch, bà con cần bổ sung dinh dưỡng nhẹ để cây lấy lại sức, không nên bón quá mạnh ngay từ đầu.
Nhóm phân có thể bổ sung gồm:
- Phân hữu cơ.
- Lân nung chảy.
- Vôi.
- NPK 16-16-8 với lượng nhỏ.
- Amino Combi 7 – 10 lít/trụ.
Mục tiêu của đợt này là kích thích hệ rễ mới phát triển, giúp cây phục hồi sau thu hoạch và chuẩn bị nền cho giai đoạn phân hóa mầm hoa. Bà con cũng có thể phun BACTE 03 để hỗ trợ cây chuyển sang phân hóa mầm hoa.
Sau khi bón phân, cần tưới đẫm nước để phân ngấm vào đất. Khi vườn đã xanh tốt, bà con tiến hành cắt nước khoảng 35 – 45 ngày để cây phân hóa mầm hoa.
Bón phân trước khi ra hoa để tạo mầm hoa hồ tiêu
Giai đoạn trước khi ra hoa rất quan trọng trong kỹ thuật chăm sóc hồ tiêu kinh doanh. Nếu tạo mầm hoa tốt, cây sẽ ra hoa đều hơn, gié khỏe hơn và thuận lợi hơn cho giai đoạn nuôi trái sau này.
Thời điểm thực hiện:
- Sau thời gian siết nước.
- Khi chuyển sang mưa đầu mùa.
Lượng bón tham khảo:
- NPK 15-15-15: 0,3 – 0,5 kg/trụ.
- Amino Combi: 10 – 15 lít/trụ.
- Phun BACTE 03.
Mục đích của đợt bón này:
- Kích tiêu ra nhiều hoa.
- Giúp hoa ra đều và tập trung.
- Giúp mầm hoa to khỏe.
- Tạo nền để gié tiêu phát triển tốt.
Ở giai đoạn tạo mầm hoa hồ tiêu, bà con cần chú ý sức cây. Cây quá suy, rễ yếu hoặc thiếu dinh dưỡng sẽ khó ra hoa đồng loạt, từ đó ảnh hưởng đến khả năng đậu trái và năng suất cuối vụ.
Bón phân sau đậu trái để nuôi trái hồ tiêu
Sau khi gié tiêu hình thành trứng cá, cây bắt đầu bước vào giai đoạn nuôi trái non. Đây là giai đoạn rất dễ xảy ra rụng gié, răng cưa hoặc trái phát triển không đều nếu cây thiếu dinh dưỡng.
Lượng bón tham khảo:
- NPK 15-5-20: 0,3 – 0,5 kg/trụ.
- Amino Combi: 10 – 15 lít/trụ.
- Phun qua lá Bacte Magie Bo.
- Có thể kết hợp Canxi – Bo – Kẽm.
Mục tiêu của giai đoạn này:
- Giảm rụng gié.
- Giảm răng cưa.
- Giúp trái non phát triển đều.
- Hỗ trợ cây giữ năng suất ổn định.
Khi nuôi trái hồ tiêu, bà con cần theo dõi kỹ bộ lá, gié và tình trạng rễ. Nếu cây thiếu sức hoặc rễ hoạt động yếu, gié thường không đều, trái dễ rụng và ảnh hưởng rõ đến năng suất.
Bón phân thúc lớn trái giai đoạn cuối mùa mưa
Đợt thúc lớn trái thường thực hiện vào cuối mùa mưa, khoảng tháng 9 – 10. Đây là thời điểm cây cần dinh dưỡng để nuôi trái lớn, chắc hạt và hoàn thiện năng suất.
Lượng bón tham khảo:
- NPK 14-7-21: 0,3 – 0,5 kg/trụ.
- Amino Combi: 12 – 15 lít/trụ.
- Phun Magie Bo.
- Kết hợp Canxi – Bo – Kẽm.
- Có thể dùng thêm BACTE 03.
Mục tiêu:
- Giúp trái lớn.
- Hạt chắc.
- Hạn chế trái lép.
- Tăng chất lượng hạt.
- Hỗ trợ năng suất cao hơn.
Giai đoạn này bà con vẫn cần bón cân đối, không nên chỉ tập trung thúc trái mà quên chăm bộ lá và bộ rễ. Cây khỏe, rễ hoạt động tốt thì khả năng nuôi hạt mới ổn định.
Phòng bệnh hại trên hồ tiêu kinh doanh
Trong quá trình chăm sóc tiêu kinh doanh, bà con cần chú ý phòng bệnh sớm, nhất là vào mùa mưa hoặc khi vườn ẩm độ cao.
Một số bệnh hại thường gặp gồm:
- Bệnh chết nhanh do Phytophthora gây ra, cây thường vàng lá, héo nhanh, rụng lá và chết cây. Cần thoát nước tốt vào mùa mưa, có thể dùng BACTE Xì mủ – Tuyến trùng Promax tưới gốc kết hợp phun lá.
- Bệnh chết chậm do nấm Fusarium và tuyến trùng gây hại, cây thường vàng lá, còi cọc, héo khi trời nắng. Cần tăng cường bón vôi, bổ sung hữu cơ để đất thông thoáng.
- Bệnh thán thư do nấm Colletotrichum spp. gây ra, ban đầu xuất hiện đốm nhỏ có viền vàng, sau lan dần, hóa nâu và cháy chóp lá. Có thể dùng BACTE Thán thư – Nấm hồng phun kỹ qua lá.
- Bệnh đốm lá do nấm Alternaria, Phytophthora hoặc vi khuẩn Xanthomonas. Bệnh thường xuất hiện vào mùa mưa, ẩm độ cao, làm lá già rụng trước, lá non rụng theo sau.
Tuyến trùng và côn trùng gây hại hồ tiêu
Tuyến trùng cũng là nhóm gây hại đáng chú ý trên hồ tiêu kinh doanh. Tuyến trùng Meloidogyne gây u sưng trên rễ, còn Pratylenchus làm tổn thương mô bên trong, gây thối rễ. Trên cây, bà con có thể thấy lá vàng từ dưới gốc rồi lan dần lên trên, lá nhỏ, cây còi cọc, trơ thân và phát cành kém. Trên rễ có thể xuất hiện u hạt, rễ tơ thối, mô rễ bên trong màu đen.
Khi thấy triệu chứng, bà con có thể dùng Bacte Active Xì mủ – Tuyến trùng Promax tưới vào gốc.
Một số côn trùng gây hại hồ tiêu gồm:
- Rầy mềm.
- Rệp sáp.
- Bọ xít lưới.
- Bọ trĩ.
- Nhện đỏ.
- Sâu ăn lá.
Khi thấy côn trùng gây hại xuất hiện, bà con có thể dùng kết hợp Bacte Sâu rầy nhện + Bacte Côn trùng. Nên phun lặp lại vài lần để xử lý triệt để hơn, nhất là khi mật số côn trùng còn cao.
Kết luận
Kỹ thuật chăm sóc hồ tiêu kinh doanh cần đi theo từng giai đoạn rõ ràng, từ phục hồi sau thu hoạch, tạo mầm hoa, nuôi trái non đến thúc lớn trái. Mỗi giai đoạn cây cần một hướng chăm sóc và lượng dinh dưỡng khác nhau, nên bà con không nên bón phân theo cảm tính.
Muốn vườn tiêu ra hoa đều, giữ gié tốt, nuôi hạt chắc và giữ năng suất ổn định, bà con cần kết hợp bón phân đúng đợt, chăm rễ, cắt tỉa vệ sinh vườn và phòng sâu bệnh từ sớm. Khi cây đủ sức, bộ rễ khỏe và dinh dưỡng cân đối, vườn tiêu sẽ có nền năng suất bền hơn qua nhiều vụ.
