Top 5 chế phẩm sinh học dành cho nhà vườn nên biết

Trong vài năm gần đây, chế phẩm sinh học dành cho nhà vườn ngày càng được bà con quan tâm. Lý do rất dễ hiểu: đất trồng ngày càng suy, thời tiết thất thường, nấm bệnh – tuyến trùng – côn trùng gây hại xuất hiện dày hơn, trong khi yêu cầu về nông sản an toàn, ít dư lượng lại ngày càng cao.

Theo Cục Bảo vệ thực vật, chế phẩm sinh học có thể hỗ trợ đồng hóa dinh dưỡng, giảm sâu bệnh, tăng sức đề kháng cho cây và góp phần phân hủy, chuyển hóa chất hữu cơ trong môi trường canh tác. Đây cũng là một hướng đi phù hợp với nông nghiệp sinh thái, bền vững.

Đọc thêm: Ứng dụng chế phẩm sinh học phục vụ cho cây trồng – hướng đi đúng đắn của phát triển nông nghiệp sinh thái bền vững

Tuy nhiên, không phải chế phẩm sinh học nào cũng giống nhau. Có loại thiên về ủ phân, cải tạo đất; có loại chuyên nấm bệnh; có loại chuyên côn trùng; cũng có sản phẩm được phát triển theo hướng giải pháp tổng hợp hơn cho nhà vườn. Dưới đây là top 5 chế phẩm sinh học cho cây trồng, được xếp từ nhóm cơ bản đến nhóm nổi bật nhất.

Tiêu chí xếp hạng chế phẩm sinh học cho nhà vườn

Bảng xếp hạng này không chỉ dựa vào độ phổ biến, mà xét theo 4 tiêu chí chính:

Top 5. Chế phẩm EM – phù hợp cải tạo đất, ủ phân, xử lý môi trường vườn

Chế phẩm EM là nhóm vi sinh tổng hợp khá quen thuộc với bà con làm nông nghiệp sạch. Nhóm này thường được dùng để ủ phân hữu cơ, xử lý mùi hôi, hỗ trợ phân giải xác bã thực vật, phân chuồng và cải thiện hệ vi sinh trong đất.

Điểm mạnh của EM là dễ tiếp cận, chi phí vừa phải, phù hợp với những nhà vườn muốn làm nền đất tốt hơn trước khi bước vào các giai đoạn chăm cây chính. Một số bài tổng hợp thị trường cũng xếp EM vào nhóm chế phẩm sinh học phổ biến bên cạnh Trichoderma, vi sinh phân giải lân, cố định đạm và nấm cộng sinh rễ. (ĐẶNG GIA TRANG)

Tuy nhiên, EM thường phù hợp hơn với mục tiêu cải tạo nền đất và ủ hữu cơ, chưa phải lựa chọn mạnh nhất nếu vườn đang gặp vấn đề nặng như xì mủ, thối rễ, tuyến trùng hay nấm bệnh tấn công nhanh.

Top 4. Trichoderma – lựa chọn quen thuộc để phòng nấm đất và ủ phân hữu cơ

Nhắc đến chế phẩm sinh học cho nhà vườn, bà con thường nghĩ ngay đến Trichoderma. Đây là nhóm nấm đối kháng được dùng nhiều trong ủ phân chuồng, xử lý xác bã hữu cơ, hỗ trợ cải tạo đất và hạn chế một số nấm bệnh trong đất.

Với những vườn cây ăn trái, hồ tiêu, cà phê, rau màu hoặc cây có múi, Trichoderma thường được dùng định kỳ để giữ đất tơi, giảm mầm bệnh và giúp bộ rễ có môi trường phát triển thuận lợi hơn.

Điểm cần lưu ý là Trichoderma thiên về phòng và cải tạo lâu dài. Nếu cây đã có biểu hiện bệnh nặng như xì mủ thân, thối rễ, vàng lá do tuyến trùng hoặc nấm tấn công mạnh, bà con thường cần thêm giải pháp chuyên sâu hơn, chứ không nên chỉ trông chờ vào một nhóm vi sinh cải tạo đất.

Top 3. Nấm xanh, nấm trắng – chế phẩm sinh học chuyên côn trùng gây hại

Nhóm nấm xanh Metarhizium và nấm trắng Beauveria bassiana là các chế phẩm sinh học được ứng dụng trong phòng trừ côn trùng gây hại. Theo Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, các chế phẩm từ Beauveria bassiana và Metarhizium anisopliae được nghiên cứu, ứng dụng để phòng trừ dịch hại, có ưu điểm thân thiện môi trường và sâu hại khó hình thành tính kháng như một số thuốc hóa học.

Nhóm này phù hợp khi vườn gặp các đối tượng như rầy, rệp, bọ trĩ, sâu ăn lá, sâu khoang hoặc một số côn trùng chích hút. Nếu dùng đúng thời điểm, đủ ẩm và đúng kỹ thuật, hiệu quả phòng trừ có thể khá tốt.

Nhưng hạn chế của nấm xanh, nấm trắng là thường cần điều kiện môi trường phù hợp để phát huy tác dụng. Ngoài ra, nhóm này chủ yếu xử lý côn trùng, chưa giải quyết trọn vấn đề nấm bệnh rễ, tuyến trùng, xì mủ hay vàng lá do rễ suy.

Top 2. Chế phẩm sinh học từ vi khuẩn, thảo mộc và hoạt chất tự nhiên

Nhóm này khá rộng, có thể gồm Bacillus thuringiensis, Bacillus subtilis, các chiết xuất thực vật, thảo mộc hoặc hoạt chất có nguồn gốc tự nhiên. Với nhà vườn muốn giảm thuốc hóa học, đây là nhóm đáng cân nhắc vì có thể dùng để hỗ trợ phòng sâu bệnh theo hướng an toàn hơn.

Ví dụ, các chế phẩm có nguồn gốc từ vi khuẩn như Bacillus thuringiensis thường được nhắc đến trong phòng trừ sâu hại như sâu tơ, sâu xanh, sâu khoang, sâu cuốn lá. Một số tài liệu nông nghiệp hữu cơ cũng phân nhóm chế phẩm sinh học thành nhiều nguồn gốc khác nhau như vi khuẩn, nấm, thảo dược, virus hoặc tuyến trùng ký sinh côn trùng.

Đọc thêm: Thuốc bảo vệ thực vật bằng chế phẩm sinh học

Điểm mạnh của nhóm này là đa dạng, dễ lựa chọn theo từng đối tượng hại. Nhưng cũng vì quá đa dạng nên bà con cần chọn đúng sản phẩm, đúng bệnh, đúng cây. Nếu chọn sai nhóm tác động, hiệu quả sẽ không rõ, dễ dẫn đến tình trạng “xài sinh học mà không thấy khác biệt”.

Top 1. Bacte Active – giải pháp sinh học nổi bật cho nhà vườn cần xử lý nấm bệnh, tuyến trùng và sâu hại

Ở vị trí cao nhất là Bacte Active, dòng chế phẩm sinh học được phát triển theo hướng giải pháp thực chiến cho nhà vườn. Điểm khác biệt của Bacte không chỉ nằm ở việc “sinh học, an toàn, thân thiện”, mà còn ở khả năng nhắm vào những vấn đề rất đau của bà con: xì mủ, tuyến trùng, thối rễ, vàng lá, nấm bệnh và côn trùng gây hại.

Trên hệ thống sản phẩm của Bacte, dòng Bacte Active Xì Mủ + Tuyến Trùng Promax được giới thiệu với công dụng hỗ trợ xử lý nứt thân, xì mủ, tuyến trùng, vàng lá, thối rễ; đồng thời nêu số liệu loại trừ 87% nấm bệnh sau 3 giờ và 98% tuyến trùng sau 90 phút. Sản phẩm cũng được giới thiệu là chế phẩm sinh học chiết xuất từ vỏ quế, không dư lượng thuốc, không Vàng O.

Điểm đáng nói hơn là Bacte không chỉ là một sản phẩm thông thường. Theo thông tin từ Bacte, tháng 10/2020, kỹ sư Hồ Phúc Nguyên đã bảo vệ thành công đề tài cấp Nhà nước trong khuôn khổ Quỹ Đổi mới sáng tạo quốc gia và Bộ Khoa học & Công nghệ, xoay quanh sản xuất chế phẩm sinh học Bacte phòng trừ tuyến trùng và nấm bệnh.

Bacte cũng từng xuất hiện tại Shark Tank Việt Nam mùa 7. Dân Việt ghi nhận đây là sản phẩm được 5 “Cá mập” Shark Tank đồng loạt rót vốn đầu tư, cho thấy dự án không chỉ có câu chuyện kỹ thuật, mà còn có sức hút về tiềm năng thị trường.

Với nhà vườn trồng sầu riêng, cà phê, hồ tiêu, cây có múi hoặc cây ăn trái lâu năm, điểm mạnh của Bacte nằm ở chỗ sản phẩm không chỉ dừng lại ở cải tạo đất hay hỗ trợ vi sinh chung chung. Bacte đi thẳng vào những vấn đề khiến bà con mất năng suất nặng nhất: rễ bị tuyến trùng, cây vàng lá, thân xì mủ, nấm bệnh phát triển trong mùa mưa, vườn suy sau giai đoạn nuôi trái hoặc sau thu hoạch.

Nói đơn giản, nếu EM và Trichoderma phù hợp để làm nền, nấm xanh – nấm trắng phù hợp để hỗ trợ xử lý côn trùng, thì Bacte Active phù hợp với những nhà vườn cần một giải pháp sinh học KHÔNG ĐỘC HẠI – HIỆU QUẢ CAO.

Bảng so sánh nhanh top 5 chế phẩm sinh học dành cho nhà vườn

Nên chọn chế phẩm sinh học nào cho vườn?

Nếu vườn đang cần cải tạo đất, bà con có thể bắt đầu với EM hoặc Trichoderma. Nếu vườn chủ yếu bị côn trùng, có thể cân nhắc nấm xanh, nấm trắng hoặc chế phẩm sinh học chuyên sâu hại.

Nhưng nếu vườn đang gặp các vấn đề nặng như xì mủ, thối rễ, vàng lá, tuyến trùng, nấm bệnh mùa mưa, bà con nên ưu tiên nhóm chế phẩm có khả năng tác động rõ vào nguyên nhân gây hại. Trong nhóm này, Bacte Active Promax là lựa chọn nổi bật nhờ định hướng sinh học, không độc hại, hiệu lực nhanh và có nền tảng nghiên cứu được truyền thông ghi nhận rõ ràng.

Dự án nông nghiệp thu hút 5 ‘cá mập’ cùng rót vốn

Kết luận

Chế phẩm sinh học không phải là “một chai dùng cho mọi vấn đề”. Muốn đạt hiệu quả, bà con cần hiểu rõ vườn mình đang thiếu gì, bệnh gì đang phát triển và mục tiêu sử dụng là phòng, phục hồi hay xử lý bệnh.

Trong top những chế phẩm sinh học dành cho nhà vườn, EM và Trichoderma là nhóm nền tảng tốt; nấm xanh, nấm trắng và các chế phẩm vi khuẩn/thảo mộc phù hợp cho từng nhóm sâu bệnh cụ thể. Riêng với những vườn cần giải pháp sinh học mạnh hơn để hỗ trợ xử lý nấm bệnh, tuyến trùng, xì mủ và vàng lá, Bacte Active là lựa chọn đáng đặt ở vị trí đầu bảng.

Tường Vy