Bệnh phấn trắng sương mai cà chua: Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý sớm

Cà chua là cây rất dễ bị bệnh trên lá, nhất là khi thời tiết thay đổi thất thường, vườn ẩm, lá rậm hoặc trồng trong nhà màng thiếu thông thoáng. Trong đó, bệnh phấn trắng sương mai cà chua là nhóm bệnh bà con rất hay nhầm vì đều có dấu hiệu mốc trắng, vàng lá, cháy lá.

Nhầm bệnh sẽ dẫn tới xử lý sai hướng. Có vườn tưởng chỉ bị phấn trắng nhẹ, nhưng vài ngày sau lá cháy nhanh, cây suy, trái non chậm lớn. Vì vậy, nhận biết đúng ngay từ đầu là bước rất quan trọng để giữ năng suất cà chua.

1. Bệnh phấn trắng sương mai cà chua là gì?

Thực tế, phấn trắng và sương mai trên cà chua là hai vấn đề khác nhau. Cả hai đều gây hại trên lá, làm giảm khả năng quang hợp, khiến cây yếu dần và ảnh hưởng tới ra hoa, đậu trái, thường do nấm như Leveillula taurica hoặc Erysiphe gây ra.

Phấn trắng thường tạo lớp bột trắng mịn trên bề mặt lá. Bệnh có thể xuất hiện trong điều kiện vườn có ẩm độ không khí cao, cây rậm rạp, thiếu nắng hoặc lưu thông khí kém.

Sương mai, hay nhiều nơi còn gọi là mốc sương, thường phát triển mạnh khi thời tiết ẩm, mưa kéo dài, lá bị ướt lâu. Bệnh này nguy hiểm hơn vì có thể lan nhanh, làm cháy lá và suy cây trong thời gian ngắn.

2. Vì sao cà chua dễ bị phấn trắng sương mai?

Cà chua có tán lá mềm, nhiều lá non và thường được trồng với mật độ khá dày. Khi vườn không được tỉa nhánh, độ ẩm bị giữ lại lâu trong tán lá, nấm bệnh rất dễ phát triển.

Ở mùa mưa hoặc thời điểm sáng sớm có sương nhiều, lá cà chua thường bị ướt kéo dài. Đây là điều kiện thuận lợi cho sương mai, mốc sương và nhiều bệnh hại lá khác bùng lên.

Với phấn trắng, bệnh không nhất thiết cần lá ướt như nhiều bệnh nấm khác. Chỉ cần vườn bí, không khí ẩm, cây thiếu thông thoáng là bệnh có thể phát triển và lan qua gió, dụng cụ làm vườn hoặc tàn dư cây bệnh.

3. Dấu hiệu bệnh phấn trắng trên cà chua

3.1. Dấu hiệu ban đầu

Phấn trắng trên cà chua thường bắt đầu bằng những vùng lá hơi vàng nhạt hoặc xanh nhạt bất thường. Nếu nhìn lướt qua, bà con dễ nghĩ cây thiếu dinh dưỡng hoặc bị sốc thời tiết.

Sau đó, trên mặt lá xuất hiện lớp bột trắng mịn. Lớp trắng này có thể nằm rải rác thành từng đốm nhỏ, rồi lan rộng dần nếu không xử lý sớm.

3.2. Khi bệnh nặng

Khi bệnh nặng, lá bị phủ trắng nhiều hơn, mép lá khô lại, lá giòn và dễ rụng. Cây giảm quang hợp nên chậm lớn, đọt yếu, hoa dễ rụng và trái phát triển kém.

Phấn trắng thường ít làm cây chết nhanh ngay lập tức, nhưng nếu kéo dài sẽ làm cây suy rõ. Với vườn cà chua đang nuôi trái, bệnh làm trái chậm lớn, màu trái kém đẹp và giảm sức cây cho lứa sau.

4. Dấu hiệu bệnh sương mai trên cà chua

4.1. Dấu hiệu ban đầu

Sương mai trên cà chua thường bắt đầu bằng các vết bệnh sẫm màu, hơi úng nước hoặc xanh xám trên lá. Khi trời ẩm, mặt dưới lá có thể xuất hiện lớp mốc trắng xám mỏng quanh vùng bệnh.

Vết bệnh lan khá nhanh. Từ một vài đốm nhỏ, lá có thể chuyển nâu, cháy từng mảng và rũ xuống chỉ sau vài ngày nếu thời tiết tiếp tục ẩm.

4.2. Khi bệnh nặng

Khi bệnh nặng, lá cà chua cháy nhanh, thân hoặc cuống lá cũng có thể xuất hiện vết sẫm màu. Cây mất lá nhiều nên trái dễ bị nắng táp, chậm lớn hoặc giảm chất lượng.

Sương mai nguy hiểm ở chỗ tốc độ lan thường nhanh hơn phấn trắng. Đặc biệt trong vườn trồng dày, tưới phun mưa nhiều hoặc nhà màng ẩm bí, bệnh có thể lan từ vài cây sang cả luống rất nhanh.

Tìm hiểu thêm về bệnh sương mai

5. So sánh phấn trắng và sương mai cà chua

Bà con có thể nhớ đơn giản: phấn trắng thường giống một lớp bột trắng bám trên lá. Sương mai thường đi kèm vết úng, vết nâu sẫm, cháy lá và lan nhanh sau những đợt mưa ẩm.

Tìm hiểu thêm: Cách phân biệt bệnh sương mai và giả sương mai trên cây trồng

6. Cách xử lý khi cà chua mới chớm bệnh – Bacte Active Phấn trắng – Sương mai Promax

Khi thấy lá bắt đầu có dấu hiệu lạ, bà con nên kiểm tra cả mặt trên và mặt dưới lá. Không nên chỉ nhìn mặt trên rồi kết luận bệnh, vì nhiều bệnh hại lá biểu hiện rõ ở mặt dưới.

Trước tiên, cần tỉa bỏ lá già, lá sát gốc và lá đã bệnh nặng. Những lá này nên gom ra khỏi vườn, không để rơi lại dưới gốc vì có thể tiếp tục là nguồn lây bệnh.

Tiếp theo, giảm ẩm trong vườn bằng cách tỉa tán, tạo khoảng hở giữa các cây. Nếu tưới nước, nên tưới vào gốc, hạn chế làm ướt lá vào chiều tối. Với nhà màng, cần tăng thông gió để lá nhanh khô.

Với những vườn đang canh tác theo hướng an toàn, bà con có thể ưu tiên chế phẩm sinh học có nguồn gốc thảo mộc, hỗ trợ hạn chế nấm bệnh trên lá và giảm áp lực bệnh trong giai đoạn thời tiết ẩm.

Có thể tham khảo Bacte Active Phấn Trắng – Sương Mai Promax để phun phòng hoặc xử lý sớm theo khuyến cáo. Khi phun, cần phun ướt đều hai mặt lá, nhất là vùng lá non, mặt dưới lá và khu vực bệnh mới xuất hiện.

Công dụng của Bacte Active Phấn trắng – Sương mai Promax: 

• Tiêu trừ 87% nấm bệnh sau 3 giờ
• Xử lý nhanh các bệnh Phấn trắng, Sương mai.
• Ngừa thối cành rụng quả
• Tăng để kháng cho cây 

Hiểu thêm hiệu quả của Bacte Active Phấn trắng – Sương mai Promax

7. Cách phòng bệnh phấn trắng sương mai cà chua từ đầu vụ

Phòng bệnh nên bắt đầu từ khâu làm vườn, không đợi cây bệnh mới xử lý. Bà con nên trồng với mật độ vừa phải, không để tán lá giao nhau quá dày.

–> Trong quá trình chăm sóc, cần tỉa nhánh, buộc cây, tạo luồng gió thông thoáng. Vườn càng bí, bệnh càng dễ giữ ẩm và lan nhanh.

Không nên bón thừa đạm, vì cây quá xanh non thường dễ nhiễm bệnh. Cần cân đối dinh dưỡng, bổ sung trung vi lượng phù hợp để lá dày, cây khỏe và sức chống chịu tốt hơn.

Vào mùa mưa hoặc giai đoạn có sương nhiều, bà con nên phun phòng định kỳ. Nếu vườn từng bị phấn trắng, sương mai ở vụ trước thì càng nên chủ động phòng sớm, nhất là từ lúc cây bắt đầu ra tán mạnh đến giai đoạn ra hoa, nuôi trái.

8. Khi nào nên nhờ kỹ sư kiểm tra?

Bà con nên nhờ kỹ sư kiểm tra nếu thấy bệnh lan nhanh sau 2–3 ngày, nhiều cây cùng bị, lá cháy thành từng mảng hoặc thân có vết sẫm màu.

Ngoài ra, nếu đã phun xử lý nhưng bệnh không giảm, cần xem lại có nhầm bệnh không. Trên cà chua, nhiều bệnh lá nhìn khá giống nhau như mốc sương, đốm lá, cháy lá, phấn trắng, thán thư hoặc bệnh do vi khuẩn.

Tốt nhất, bà con nên chụp rõ cả mặt trên lá, mặt dưới lá, thân, cuống và toàn cây. Hình càng rõ thì kỹ sư càng dễ xác định đúng bệnh và hướng dẫn xử lý phù hợp.

9. Bà con cần nhớ

1. Phấn trắng và sương mai cà chua đều gây hại trên lá, nhưng cách nhận biết không giống nhau. Phấn trắng thường là lớp bột trắng mịn trên lá. Sương mai thường đi kèm vết úng, vết nâu sẫm, cháy lá và mốc trắng xám khi trời ẩm.
2. Điều quan trọng là xử lý sớm khi bệnh mới chớm. Một vài lá bệnh nếu được tỉa bỏ và phun phòng đúng lúc thì cây còn dễ phục hồi. Nhưng nếu để bệnh lan khắp tán, cây sẽ mất sức, giảm ra hoa, giảm đậu trái và ảnh hưởng năng suất.
3. Chủ động giữ vườn thông thoáng, tưới hợp lý, cân đối dinh dưỡng và phòng bệnh định kỳ vẫn là cách bền nhất để bảo vệ vườn cà chua.

FAQ: Câu hỏi thường gặp về bệnh phấn trắng sương mai cà chua

1. Bệnh phấn trắng sương mai cà chua có giống nhau không?

Không giống nhau. Phấn trắng thường tạo lớp bột trắng trên lá, còn sương mai thường tạo vết úng, vết nâu sẫm và có thể có mốc trắng xám khi thời tiết ẩm.

2. Cà chua bị phấn trắng có nguy hiểm không?

Có. Phấn trắng ít khi làm cây chết nhanh, nhưng làm lá yếu, giảm quang hợp, cây chậm lớn, hoa và trái phát triển kém nếu không xử lý sớm.

3. Sương mai cà chua có lây nhanh không?

Có. Trong điều kiện mưa ẩm, lá ướt lâu và vườn thiếu thông thoáng, sương mai có thể lan nhanh chỉ sau vài ngày.

4. Có nên phun phòng trước khi thấy bệnh không?

Nên phun phòng trong giai đoạn thời tiết ẩm, mưa nhiều hoặc vườn từng bị bệnh ở vụ trước. Phòng sớm thường tiết kiệm chi phí hơn xử lý khi bệnh đã nặng.

5. Khi chưa chắc cây bị phấn trắng hay sương mai thì làm sao?

Bà con nên chụp hình rõ mặt trên lá, mặt dưới lá, thân và toàn cây gửi kỹ sư để được xác định đúng bệnh trước khi xử lý.

Tường Vy