Sầu riêng mở gai không đều mùa mưa: Nguyên nhân và cách giúp trái bung gai đẹp hơn

Sầu riêng mở gai không đều là tình trạng nhiều nhà vườn gặp trong mùa mưa, nhất là khi trái đã bước vào giai đoạn gần thu hoạch. Có trái gai bung đẹp, vỏ căng, nhìn rất đều; nhưng cũng có trái gai nù, gai vàng, chỗ mở chỗ không, trái nhìn thiếu lực hoặc phát triển lệch. Đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ bên ngoài, mà còn phản ánh quá trình cây nuôi trái đang không ổn định.

Vì sao sầu riêng mở gai không đều thường xuất hiện rõ trong mùa mưa?

Mùa mưa là giai đoạn cây sầu riêng chịu nhiều biến động về nước, ẩm độ đất và áp lực bệnh vùng rễ. Nhiều bà con nghĩ mưa nhiều thì cây sẽ đủ nước, nhưng thực tế không hẳn vậy. Khi đất bị ẩm kéo dài, bí khí hoặc thoát nước kém, rễ tơ rất dễ suy yếu. Lúc này nước ngoài đất có nhiều, nhưng rễ lại không hút lên hiệu quả.

Trái sầu riêng muốn mở gai đều cần được nuôi đều. Nghĩa là cây phải vận chuyển nước, đường bột và dinh dưỡng lên trái một cách ổn định. Khi rễ hút yếu, cây nuôi trái theo kiểu lúc mạnh lúc yếu, phần vỏ và gai cũng phát triển không đồng bộ. Vì vậy, có vùng gai bung tốt, có vùng gai nù, gai nhỏ hoặc vàng gai.

Nguyên nhân sầu riêng mở gai không đều gần thu trái

1. Độ ẩm đất thất thường làm rễ hút dinh dưỡng kém

Giai đoạn gần thu hoạch, trái vẫn cần nước ổn định để duy trì độ căng và phát triển phần vỏ. Nếu đất lúc khô, lúc ướt, hoặc mưa kéo dài làm vùng rễ bị bí, cây rất dễ rơi vào tình trạng “khát sinh lý”. Nghĩa là cây không thiếu nước trong đất, nhưng thiếu khả năng hút nước tốt.

Khi dòng nước trong cây không ổn định, quá trình vận chuyển dinh dưỡng lên trái cũng bị ảnh hưởng. Trái không được nuôi đều thì gai khó mở đều, vỏ không căng đẹp, trái có thể lớn chậm hoặc phát triển lệch.

2. Rễ sầu riêng yếu trong mùa mưa

Rễ là “đường vận chuyển” chính để cây đưa nước và khoáng lên trái. Nếu rễ yếu, rễ tơ ít, rễ bị nâu đen, thối rễ hoặc tuyến trùng gây hại, cây sẽ hấp thu kém dù bà con có bón phân đầy đủ.

Một số dấu hiệu cần chú ý gồm:

• Lá xuống màu, mất bóng sau mưa
• Trái chậm lớn, gai vàng hoặc gai nù
• Đất quanh gốc ẩm lâu, có mùi hôi
• Rễ tơ ít, rễ non kém phát triển
• Cây có tiền sử xì mủ, thối rễ, vàng lá

Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, bà con nên kiểm tra vùng rễ trước khi nghĩ đến việc tăng phân nuôi trái.

3. Lệch dinh dưỡng Kali – Canxi – Magie – Bo

Giai đoạn nuôi trái, đặc biệt gần thu hoạch, sầu riêng cần dinh dưỡng cân bằng. Trong đó, nhóm Kali – Canxi – Magie – Bo có vai trò rất quan trọng đối với quá trình phát triển trái.

• Kali hỗ trợ vận chuyển đường bột, giúp trái lớn và tăng chất lượng cơm.
• Canxi giúp mô vỏ và mô trái chắc hơn, hạn chế rối loạn sinh lý.
• Magie giúp lá xanh, tăng khả năng quang hợp để tạo nguồn nuôi trái.
• Bo hỗ trợ phát triển mô và quá trình vận chuyển dinh dưỡng trong cây.

Tuy nhiên, vấn đề không chỉ là cây thiếu chất gì, mà là cây có hấp thu được hay không. Trong mùa mưa, nếu rễ yếu hoặc đất bí, cây có thể vẫn thiếu dinh dưỡng trên trái dù bà con đã bón phân dưới gốc. Đây là lý do nhiều vườn bón phân không thiếu nhưng trái vẫn mở gai không đều.

4. Thụ phấn không đều từ giai đoạn đầu

Nếu trái đã bị méo, lệch hộc, gai không đều từ khi còn nhỏ, nguyên nhân có thể bắt đầu từ thụ phấn. Khi hộc trái phát triển không đồng đều, phần vỏ và gai bên ngoài cũng dễ lệch theo. Trường hợp này thường khó chỉnh hoàn toàn ở giai đoạn gần thu hoạch.

Vì vậy, bà con cần phân biệt rõ: nếu trái lệch từ nhỏ thì nên xem lại khâu thụ phấn và tỉa trái; nếu trái ban đầu tương đối đều nhưng đến mùa mưa gần thu mới gai nù, gai vàng, mở không đều thì khả năng cao nằm ở nước, rễ và dinh dưỡng.

Cách giúp sầu riêng mở gai đều trong mùa mưa

1. Kiểm soát nước và thoát nước tốt

Muốn sầu riêng mở gai đẹp, việc đầu tiên là giữ vùng rễ ổn định. Bà con cần kiểm tra độ ẩm dưới lớp đất mặt, không chỉ nhìn bề mặt đất. Nếu đất còn ẩm sâu, bí, dính chặt hoặc có mùi hôi thì chưa nên vội tưới hoặc bón phân mạnh.

Bà con nên:

• Làm rãnh thoát nước tốt quanh vườn
• Không để nước đọng quanh gốc
• Giữ mô trồng thông thoáng
• Hạn chế phủ gốc quá dày trong giai đoạn mưa kéo dài
• Tránh để cây bị sốc nước sau những đợt khô – mưa đột ngột

2. Ưu tiên phục hồi và bảo vệ bộ rễ

Nếu rễ yếu, cây rất khó nuôi trái đẹp. Vì vậy, trước khi bổ sung phân nuôi trái, bà con nên tập trung chăm lại vùng rễ. Cần giữ đất tơi thoáng, giảm áp lực nấm hại và tuyến trùng, đồng thời tạo điều kiện để rễ tơ phục hồi.

Với những vườn có biểu hiện xì mủ, thối rễ, vàng lá hoặc cây xuống sức sau mưa, nên xử lý vùng rễ bằng giải pháp sinh học an toàn, hạn chế làm nóng rễ và không gây sốc cây trong giai đoạn gần thu trái.

3. Bổ sung dinh dưỡng cân bằng, không thúc quá mạnh

Gần thu hoạch, bà con không nên bón phân theo kiểu “thúc ép” quá mạnh. Nếu rễ đang yếu mà dồn phân nặng, cây có thể bị sốc, đi đọt hoặc hấp thu lệch. Thay vào đó, nên bổ sung dinh dưỡng theo hướng cân bằng, chia nhỏ lần bón và theo dõi phản ứng của cây sau mỗi lần chăm.

Ở giai đoạn sầu riêng nuôi trái và chuẩn bị mở gai, bà con cần chú ý nhóm Kali – Canxi – Magie – Bo, kết hợp thêm nguồn dinh dưỡng hữu cơ, amino, humic, fulvic và vi lượng để cây có đủ lực nuôi trái ổn định hơn. Kali hỗ trợ vận chuyển đường bột về trái; Canxi giúp mô vỏ và mô trái chắc hơn; Magie giữ bộ lá xanh để quang hợp; Bo hỗ trợ quá trình phát triển mô và vận chuyển dinh dưỡng trong cây.

Với những vườn đang cần bổ sung dinh dưỡng theo hướng an toàn, bà con có thể tham khảo các dòng dinh dưỡng của Bacte như Bacte Active Đạm Tôm Tứ Quý  và BACTE 555 Active AMINO COMBI. Đây là các dòng phân bón hỗ trợ cây trong giai đoạn cần phục hồi, ra đọt, nuôi trái, xanh lá và tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng. Đặc biệt, với cây sầu riêng gần thu trái, việc bổ sung dinh dưỡng nên đi theo hướng “vừa đủ – dễ hấp thu – không làm cây sốc”, tránh bón quá nặng khiến cây đi đọt mạnh, cạnh tranh dinh dưỡng với trái.

Tuy nhiên, bà con cần nhớ: phân bón dinh dưỡng chỉ phát huy tốt khi bộ rễ còn khả năng hấp thu. Nếu vườn đang bị úng nước, thối rễ, xì mủ, tuyến trùng hoặc rễ tơ yếu, cần xử lý lại vùng rễ trước rồi mới bổ sung dinh dưỡng. Khi rễ khỏe, đất thông thoáng và dinh dưỡng cân bằng, trái sầu riêng mới có đủ lực để bung gai đều, căng trái và phát triển ổn định hơn đến cuối vụ.

Lợi ích khi sử dụng Bacte Active Đạm Tôm Tứ Quý 

Lợi ích khi sử dụng BACTE 555 Active AMINO COMBI

4. Giữ bộ lá khỏe để tạo lực nuôi trái

Lá là nơi tạo đường bột để nuôi trái. Nếu lá vàng, lá mỏng, bị nấm bệnh hoặc côn trùng chích hút, cây sẽ thiếu lực đưa dinh dưỡng về trái. Khi đó trái dễ chậm lớn, gai không bung đều và chất lượng cuối vụ không ổn định.

Bà con cần giữ lá xanh bền, kiểm tra nấm bệnh mùa mưa, rệp sáp, nhện đỏ, bọ trĩ và hạn chế để cây đi đọt mạnh cạnh tranh dinh dưỡng với trái.

5. Giữ tải trái hợp lý từ sớm

Cây mang quá nhiều trái sẽ khó nuôi đồng đều. Trái trên cành yếu, trái chen chúc hoặc phân bố không đều thường dễ bị chậm lớn, gai nù, gai không đẹp. Vì vậy, việc tỉa trái và giữ tải trái hợp lý nên thực hiện từ sớm, không chờ đến gần thu hoạch mới xử lý.

Kết luận: Muốn sầu riêng mở gai đều phải chăm từ nước, rễ đến dinh dưỡng

Sầu riêng mở gai không đều trong mùa mưa thường không phải do một nguyên nhân đơn lẻ. Phổ biến nhất là ẩm độ đất thất thường làm rễ yếu, rễ hấp thu kém, kéo theo thiếu hoặc lệch Kali – Canxi – Magie – Bo trong giai đoạn nuôi trái.

Muốn trái bung gai đều và căng đẹp hơn, bà con nên đi theo thứ tự: kiểm soát nước, thoát nước tốt, phục hồi rễ, bổ sung dinh dưỡng cân bằng và giữ bộ lá khỏe. Khi cây được nuôi ổn định từ gốc, trái mới có đủ lực để phát triển đồng đều đến cuối vụ.

Nếu vườn đang gặp tình trạng gai nù, gai vàng, trái chậm lớn sau mưa hoặc cây có dấu hiệu rễ yếu, bà con có thể gửi hình cây, hình trái và hình gốc để kỹ sư Bacte kiểm tra tình trạng thực tế, từ đó đưa ra hướng xử lý phù hợp.

Thối trái sầu riêng mùa mưa: 4 dấu hiệu và 5 biện pháp phòng sớm

Tường Vy