Bệnh nấm hồng trên cây trồng: Dấu hiệu nhận biết và cách phòng bệnh hiệu quả

Bệnh nấm hồng là một trong những bệnh hại thường gặp trên nhiều loại cây thân gỗ, cây ăn trái và cây công nghiệp trong điều kiện vườn ẩm, tán rậm, thiếu thông thoáng. Bệnh thường tấn công trên thân, cành, làm vỏ cây nứt, cành khô dần, lá phía trên vùng bệnh vàng rụng và có thể gây chết cành nếu không phát hiện sớm. Theo tài liệu chuyên ngành, bệnh nấm hồng thường liên quan đến nấm Erythricium salmonicolor, còn được biết đến với tên đồng nghĩa Corticium salmonicolor.

1. Bệnh nấm hồng là gì?

Bệnh nấm hồng trên cây trồng là bệnh do nấm gây hại chủ yếu trên phần thân, cành và vỏ cây. Khi bệnh phát triển, trên bề mặt vỏ cây có thể xuất hiện lớp nấm màu trắng hồng, hồng cam hoặc hồng nhạt. Lớp nấm này thường bám sát vào vỏ, sau đó lan dần quanh cành hoặc thân cây.

Điểm nguy hiểm của bệnh nấm hồng là bệnh không phải lúc nào cũng biểu hiện rõ ngay từ đầu. Ở giai đoạn sớm, bà con có thể chỉ thấy một đoạn cành hơi sẫm màu, vỏ cây kém bóng, lá phía trên hơi vàng hoặc cành phát triển yếu. Khi bệnh nặng hơn, vùng vỏ bị nấm tấn công có thể nứt, khô, chảy nhựa hoặc làm cành phía trên bị chết khô.

Bệnh nấm hồng thường xuất hiện nhiều ở các vườn cây lâu năm, nhất là nơi có độ ẩm cao, mưa kéo dài, tán lá rậm và vườn ít được cắt tỉa. Một số tài liệu ghi nhận bệnh này có thể gây hại trên nhiều cây thân gỗ nhiệt đới như cao su, ca cao, cây có múi và một số cây lâm nghiệp.

Tìm hiểu thêm về bệnh nấm hồng

2. Nguyên nhân gây bệnh nấm hồng trên cây trồng

Nguyên nhân chính gây bệnh nấm hồng là sự phát triển của nấm bệnh trong điều kiện môi trường thuận lợi. Nấm thường phát triển mạnh khi vườn có ẩm độ cao, thiếu ánh nắng, cành lá giao tán và bề mặt thân cành thường xuyên ẩm ướt.

2.1. Vườn rậm rạp, thiếu thông thoáng

Khi cây trồng quá dày hoặc tán cây không được cắt tỉa định kỳ, ánh nắng khó lọt vào bên trong vườn. Không khí lưu thông kém làm thân, cành lâu khô sau mưa hoặc sau khi tưới phun. Đây là điều kiện thuận lợi để nấm hồng trên thân cành phát triển.

2.2. Mưa nhiều, độ ẩm cao

Bệnh nấm hồng trên cây trồng thường dễ bùng lên trong mùa mưa hoặc sau những đợt mưa ẩm kéo dài. Bề mặt vỏ cây ẩm liên tục giúp bào tử nấm dễ nảy mầm, bám vào vết nứt, vết thương cơ giới hoặc những đoạn cành suy yếu.

2.3. Cây suy yếu, sức đề kháng kém

Cây thiếu dinh dưỡng, rễ yếu, đất thoát nước kém hoặc bị stress sau thu hoạch thường dễ nhiễm bệnh hơn. Khi cây yếu, khả năng tự phục hồi của vỏ và mô cây giảm, tạo cơ hội cho nấm bệnh xâm nhập.

2.4. Vệ sinh vườn chưa tốt

Cành bệnh, lá bệnh, tàn dư thực vật và cỏ dại nếu không được dọn dẹp có thể là nơi lưu giữ mầm bệnh. Khi gặp mưa, gió hoặc nước bắn, mầm bệnh có thể lây lan sang các cây khỏe trong vườn.

3. Dấu hiệu bệnh nấm hồng bà con cần nhận biết sớm

Dấu hiệu bệnh nấm hồng thường rõ nhất trên thân và cành. Tuy nhiên, bà con cần quan sát cả phần lá, đọt và sức sinh trưởng chung của cây để tránh nhầm với thiếu dinh dưỡng hoặc khô cành sinh lý.

• Xuất hiện lớp nấm màu trắng hồng hoặc hồng cam: Đây là dấu hiệu đặc trưng nhất. Trên thân hoặc cành cây có thể xuất hiện một lớp mốc mỏng màu trắng hồng, hồng nhạt hoặc hồng cam. Lớp nấm ban đầu có thể chỉ là một mảng nhỏ, sau đó lan rộng dọc theo cành.
• Vỏ cây nứt, sần hoặc chảy nhựa: Ở những vị trí bị bệnh, vỏ cây có thể chuyển màu sẫm, nứt nhẹ, sần lên hoặc xuất hiện hiện tượng chảy nhựa. Một số nguồn mô tả bệnh có thể gây loét thân cành, nứt vỏ, chảy gôm và làm khô chết phần cành phía trên vị trí bệnh.
• Cành phía trên vùng bệnh bị vàng lá, khô lá: Khi nấm hồng tấn công quanh cành, dòng vận chuyển nước và dinh dưỡng bị ảnh hưởng. Bà con có thể thấy lá phía trên vùng bệnh vàng dần, héo, rụng hoặc cành bị khô từ ngọn vào.
• Cây phát triển chậm, giảm sức nuôi trái: Nếu bệnh nấm hồng kéo dài, cây sẽ suy yếu rõ rệt. Cành bệnh giảm khả năng nuôi lá, nuôi hoa và nuôi trái. Với cây ăn trái, bệnh có thể làm giảm năng suất do cành mang trái bị yếu, khô hoặc chết dần.

4. Tác hại của bệnh nấm hồng trên cây trồng

Bệnh nấm hồng không chỉ làm xấu thân cành mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cây. Khi bệnh phát triển nặng, phần cành bị nhiễm có thể chết khô, làm giảm diện tích lá hữu hiệu. Cây mất cành mang trái sẽ giảm khả năng ra hoa, đậu trái và nuôi trái.

Ngoài ra, vết bệnh trên thân cành còn tạo điều kiện cho các loại nấm bệnh khác xâm nhập. Nếu vườn đang trong giai đoạn mưa ẩm, bệnh có thể lây lan nhanh từ cây này sang cây khác, đặc biệt ở những vườn rậm rạp, chăm sóc chưa đồng đều.

Với nhà vườn, thiệt hại không chỉ nằm ở năng suất mà còn ở chi phí phục hồi. Khi cây đã chết cành nặng, bà con phải mất thêm công cắt tỉa, xử lý vết bệnh, phục hồi tán và dưỡng cây trở lại.

5. Cách phòng bệnh nấm hồng hiệu quả cho nhà vườn

Phòng bệnh nấm hồng cần làm theo hướng tổng hợp, không nên chỉ chờ bệnh nặng rồi mới xử lý. Muốn hạn chế bệnh, bà con cần quản lý tốt độ ẩm, tán cây, dinh dưỡng và vệ sinh vườn.

• Cắt tỉa tạo thông thoáng: Bà con nên tỉa bỏ cành sâu bệnh, cành khuất trong tán, cành sát đất và cành giao nhau. Vườn thông thoáng sẽ giúp ánh nắng vào được bên trong, thân cành nhanh khô sau mưa, từ đó giảm điều kiện phát triển của nấm hồng.
• Quản lý nước và thoát nước tốt: Không để vườn bị úng, đọng nước lâu ngày. Với cây ăn trái, cần có rãnh thoát nước, nhất là trong mùa mưa. Đất quá ẩm lâu ngày không chỉ làm rễ yếu mà còn làm cây giảm sức đề kháng trước nấm bệnh.
• Vệ sinh vườn định kỳ: Cành bệnh sau khi cắt cần được gom ra khỏi vườn, tránh để nằm dưới gốc. Lá bệnh, cành khô, cỏ dại và tàn dư thực vật cũng nên được dọn định kỳ để giảm nguồn mầm bệnh.
• Theo dõi thân cành sau mưa: Sau các đợt mưa kéo dài, bà con nên đi kiểm tra thân, cành chính và các vị trí giao tán. Nếu thấy mảng nấm hồng nhỏ, vỏ sậm màu hoặc cành bắt đầu vàng lá bất thường, cần xử lý sớm trước khi bệnh lan rộng.
• Dưỡng cây khỏe, tăng sức chống chịu: Cây khỏe sẽ có khả năng chống chịu bệnh tốt hơn. Bà con nên bón phân cân đối, bổ sung hữu cơ, cải tạo đất, chăm bộ rễ và tránh để cây suy kiệt sau thu hoạch. Không nên bón thừa đạm vì tán quá rậm, mô non yếu cũng có thể làm cây dễ nhiễm nấm bệnh hơn.

6. Khi cây đã bị nấm hồng nên xử lý thế nào?

Khi phát hiện bệnh nấm hồng, bà con cần xử lý theo nguyên tắc: cắt bỏ phần bệnh nặng, làm sạch vùng bệnh, giảm ẩm và dùng giải pháp phù hợp để khống chế nấm.

Với cành bệnh nhẹ, có thể cạo sạch lớp nấm bám bên ngoài, vệ sinh vùng vỏ bệnh rồi xử lý bằng sản phẩm phòng trừ nấm theo đúng hướng dẫn. Với cành đã khô chết hoặc bị vòng bệnh bao quanh, nên cắt bỏ để tránh lây lan. Dụng cụ cắt tỉa cần được vệ sinh sau khi xử lý cây bệnh.

Trong xu hướng canh tác an toàn, bà con có thể ưu tiên kết hợp các giải pháp sinh học, cải tạo môi trường vườn và chăm cây phục hồi. Với những vườn cây ăn trái thường gặp nấm trên thân cành, có thể tham khảo các dòng sản phẩm hỗ trợ phòng trừ nấm bệnh như Bacte Active Thán Thư – Nấm Hồng, kết hợp cắt tỉa thông thoáng và vệ sinh vườn để tăng hiệu quả quản lý bệnh.

Đọc thêm: https://baobinhphuoc.com.vn/news/4/40104/chu-dong-phong-benh-nam-hong-tren-cay-cao-su

7. Kết luận

Bệnh nấm hồng là bệnh hại nguy hiểm trên thân cành, thường phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ cao, vườn rậm rạp và cây suy yếu. Muốn phòng chống bệnh nấm hồng hiệu quả, bà con cần nhận biết sớm dấu hiệu lớp nấm màu hồng, vỏ nứt, cành vàng lá, khô cành; đồng thời chủ động cắt tỉa, thoát nước, vệ sinh vườn và dưỡng cây khỏe.

Phòng bệnh luôn nhẹ chi phí hơn chữa bệnh. Vì vậy, sau mỗi đợt mưa ẩm kéo dài, bà con nên kiểm tra vườn thường xuyên để phát hiện sớm nấm hồng trên thân cành và xử lý kịp thời trước khi bệnh làm chết cành, suy cây và giảm năng suất.

Tường Vy